Kredyt we frankach a aneks w umowie — czy podpisanie aneksu zamyka mi drogę do odzyskania pieniędzy?

Wprowadzenie

Banki od 2011 roku masowo proponowały klientom aneksy do kredytów frankowych. Aneksy miały umożliwiać spłatę kredytu bezpośrednio we frankach szwajcarskich (CHF), co według banków miało zmniejszyć koszty związane ze spreadem walutowym.

Choć aneksy ograniczały straty wynikające ze spreadu, wielu kredytobiorców zastanawia się: czy podpisany aneks zamyka drogę do unieważnienia umowy?

Podpisanie aneksu a nieważność umowy

Zgodnie z prawem, umowę ocenia się według jej treści z dnia zawarcia. Późniejsze zmiany, takie jak podpisanie aneksu, nie naprawiają pierwotnych błędów w umowie.

Jeśli w umowie nadal pozostają abuzywne klauzule, kredytobiorca wciąż ma prawo domagać się jej unieważnienia.

Co mówi Sąd Najwyższy i TSUE?

Sąd Najwyższy w składzie 7 sędziów w uchwale z dnia 20 czerwca 2018 r. (III CZP 29/17) potwierdził, że podpisanie aneksu nie usuwa abuzywności pierwotnych zapisów.

„..ocena na podstawie art. 3851 k.c. i art. 3852 k.c., w ramach kontroli incydentalnej, przesłanek zgodności postanowienia umowy z dobrymi obyczajami oraz zaistnienia rażącego naruszenia interesów 3 konsumenta, jest dokonywana przy uwzględnieniu stanu z chwili zawarcia umowy, biorąc pod uwagę jej treść, okoliczności zawarcia oraz z odniesieniem do innych warunków tej umowy lub innej umowy, od której jest ona zależna”

Podobnie Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku z 29 kwietnia 2021 r. (C-19/20) wskazał, że konsument nie traci ochrony, nawet jeśli podpisał zmieniający pierwotne zapisy aneks.

Czy aneks zmienia sytuacje kredytobiorcy?

1. Aneks umożliwiający spłatę kredytu w CHF

Jeśli podpisano aneks pozwalający na spłatę rat bezpośrednio we frankach, nie zmienia to możliwości unieważnienia całej umowy.

2. Aneks zmieniający treść klauzul

Modyfikacja mechanizmu indeksacji w umowie również nie likwiduje ryzyka jej nieważności. Liczy się to, jakie warunki obowiązywały w dniu podpisania kredytu.

3. Aneks przewalutowujący kredyt

W przypadku przewalutowania kredytu z CHF na PLN sytuacja wymaga indywidualnej analizy. Czasem można unieważnić sam aneks, czasem całą pierwotną umowę.

Czy podpisany aneks utrudnia dochodzenie roszczeń?

Podpisanie aneksu ograniczającego spread poprawiało sytuację finansową kredytobiorcy, ale nie usuwało wad konstrukcyjnych całej umowy. W sądzie nadal można skutecznie żądać jej unieważnienia, ponieważ podstawą roszczeń są nieuczciwe mechanizmy indeksacyjne, a nie wysokość spreadu.

Podsumowanie

Podpisanie aneksu do kredytu frankowego nie zamyka możliwości unieważnienia umowy. Jeśli w umowie nadal znajdują się niedozwolone klauzule, kredytobiorca może skutecznie walczyć o swoje prawa w sądzie.